نماد دیزاین هلندی «بن باس»

بن باس(۱) طراح گرافیک، عضو افتخارى انجمن طراحان گرافیک هلند(۲)، عضو هلندى اتحادیه بین‪‌‬المللی طراحى گرافیک (ای.جی.‪‌‬آی)(۳) از سال ١٩٧٨ و پرزیدنت هلندى ای.جی.‪‌‬آی از سال ١٩٨۵ تا ۲۰۰۵، در ٣ ژانویه ٢٠١٧ و در سن ٨۶ سالگى درگذشت.

وی که به گفته خودش، از نویسندگى و تألیف وارد حوزه دیزاین شده بود، در سال‌های اوج شکوفایی توتال دیزاین(۴) ـ یکى از اولین استودیوهای دیزاین چندمنظوره در هلند و یکی از مهم‪‌‬ترین‪‌‬ها در اروپا در دهه‪‌‬‌هاى شصت و هفتاد میلادی ـ مدیریت آن را بر عهده داشت. او در انستیتوى هنرهاى کاربردى آمستردام(۵) و آکادمی ریتویلد(۶) تحصیل کرده بود که ویم کراول(۷)، طراح هلندی استادش بود. او کار خود را به‪‌‬عنوان کپی‌رایتر در شرکت آهرند(۸) آغاز کرد و در سال ۱۹۶۳به توتال دیزاین پیوست و نقش مهمى در حیات این مجموعه به‪‌‬عهده داشت. علاوه بر ویم کراول، بنیو ویسینگ(۹)، فریزو کرامر(۱۰) و برادران شوارز(۱۱) از دیگر شرکاى توتال دیزاین بودند که بن، دو دهه با آن‪‌‬ها همکارى داشت. او به‪‌‬واسطه شخصیت ویژه و تجارب کارى‪‌‬اش، بیش از بقیه شرکا در توتال دیزاین ماند و نقش تأثیرگذار خود را به‪‌‬عنوان مدیر مجموعه ایفا کرد. با حضور و مدیریت او درطی بیست‌و‌هشت سال، درآمد مجموعه در مقابل طراحى‪‌‬هاى تجربى، کم‪‌‬درآمد و هزینه‪‌‬ساز به تعادل رسید. طراحی او برای سفارش‪‌‬دهندگان تجارى همچون راندشتاد(۱۲) و آهرند از ماندگارترین نمونه‪‌‬هاى دیزاین در نیمه دوم قرن بیستم است.
از آثار ماندگار او می‌توان به طراحی هویت بصری شهرداری درونتن(۱۳) در سال ۱۹۷۵ اشاره کرد. بن علاوه بر این‪‌‬که یک طراح گرافیک بود، در نویسندگی نیز بسیار توانا بود. او همچنین در نقش کپی‪‌‬رایتر، ژورنالیست، معلم، عکاس، مدیر و بینانگزار مجموعه آرشیو طراحى گرافیک هلندى(۱۴) به فعالیت پرداخت. «یک عمر دیزاین»(۱۵)، کتابی‌ست که درک فان گینکل و پاول هفینگ(۱۶) درباره‌ی کارهای او به دو زبان انگلیسی و هلندی و در سال ۲۰۰۰ توسط انتشارات بی.آی.اس(۱۷) به‌چاپ رساندند. شخصیت چندوجهى او تا آخرین روزهای زندگى از او انسانى تلاشگر و خستگى ناپذیر ساخت.‪ ‬
بن در سال ۲۰۰۷ کتاب مبسوطى به نام «طراحی گرافیک از ۱۹۵۰»(۱۸) را با همکارى همسرش الى(۱۹) منتشر کرد که تاریخ مصور و کاملى از آثار اعضای اى جى آى اى سال ١٩۵٠ تا ۲۰۰۶ است. این کتاب علاوه بر معرفى اعضا، حاوى مقالاتی مفید درباره تأثیرگذارترین طراحان این اتحادیه (از جمله مقاله‌ی مرتضى ممیز به قلم آلن لوکرنک)(۲۰) است. در شروع کتاب او این مجموعه را به اعضایى تقدیم کرده که با دنیاى ما وداع کرده‪‌‬اند‪.‬
کتاب «تی دی ١٩٧٣ – ١٩۶٣»(۲۱) اشاره به یک دهه نقش پیشگام توتال دیزاین دارد که در سال ۲۰۱۶، بن توانست آن را توسط انتشارات یونیت(۲۱) تجدید چاپ کند. اولین نسخه‪‌‬ی این کتاب در سال ۲۰۱۱ منتشر و بلافاصله فروخته شده بود. آرشیو پُربار و ذهن پویای او بود که امکان ثبت چنین مجموعه‪‌‬ای را میسر ساخت. بن قبل از مرگش نوشته‌ی مونوگراف شریک و دوست طراحش بنیو ویسینگ را به اتمام رساند‪.‬
هیئت تحریریه‌ی مجله نشان افتخار داشت که از حمایت و مشاوره بن باس برخوردار باشد‪.‬ مقاله‌اش باعنوان «حروف به‌منزله‌ی بخش مهمی از کار» ‪ در‬شماره ۱۴، تابستان وپاییز ۱۳۸۶ به‪چاپ‬ رسید.‪ ‬
در سال ١٣٨۵ نیز جامعه طراحان گرافیک ایران این امکان را داشت که به دعوت بنیاد ممیز و براى اولین سالگرد درگذشت مرتضى ممیز  نمایشگاهى از مجموعه‪‌‬ى طراحى‪‌‬هاى نشانه‪‌‬هاى تجارى و پوسترهای بن را در خانه هنرمندان ایران برپا سازد؛ مجموعه‪‌‬ای که نمایانگر آثار یکی از وارثان دوران مدرنیسم و نماد دیزاین هلندى بود‪.‬ جای بن در جمع ما بسیار خالی خواهد بود‪.‬

بن باس، نماد دیزاین هلندى
مجید عباسی‬

۱. Ben Bos
2. Dutch Designers Association BNO
3. Alliance Graphique Internationale (AGI)
4. Total Design
5. Institute of Applied Arts, Amsterdam
6.Rietveld Academy
7. Wim Crouwel
8. Ahrend
9. Benno Wissing
10. Friso Kramer
11. Schwarz Brothers
12. Randstad
13. Dronten
14. Nederlands Archief Grafisch Ontwerpers (NAGO)
15. Design of a Lifetime
16. Dirk van Ginkel & Paul Hefting
17. BIS Publishers, Amsterdam
18. AGI Graphic Design Since 1950
19. Elly Boss
20. Alain Le Quernec
21. TD 63–۷۳ (Expanded Edition), Thames & Hudson
22. Unit Editions

نشانه‌ی آهرند، ۱۹۶۶
نشانه‌ی مشاورین نیروی انسانی راندشتاد، ۱۹۶۶
بن باس، عکس از اندرو جی هابس (استودیو سپاین، لندن)
Koningklijke Ahrend, 1996
Logotype, Randstad, 1966
photograph: Andrew G. Hobbs/Spin

It's only fair to share...Digg thisShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

One thought on “نماد دیزاین هلندی «بن باس»

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *